Sistemik koçluk ve AVGS koçluğu Nedir ve ikisi nasıl birbirine uyar

Kavramlar arasındaki fark

Yani ikisi arasında seçim yapmak zorunda değilsin. Sistemik bir koçluğun ücretini AVGS ile ödetebilir ya da kendin ödeyebilirsin. İlk durumda buna AVGS koçluğu denir, çalışma biçimi aynı kalır.

Sistemik koçluk nedir?

Sistemik şu demektir: İnsan tek başına değil, bağlamlar içinde yaşar. Mesleğin, ekibin, ailen, planların ve alışkanlıkların birbirine bağlıdır ve birbirini etkiler. Bu yüzden sistemik bir koç yalnızca sana değil, bu yapının bütününe bakar.

Bu yaklaşım sistemik danışmanlık ve terapiden ve sistem kuramından gelir. Çalışma hayatında kararları netleştirmek ve değişiklikleri planlamak için kullanılır.

Dört temel düşünce

• 1

  Bağlamı içinde sen

  Meslek, çevre ve yaşam durumu birbirine aittir. Sadece içinde neler olup bittiğini değil, çevrende neyin etkili olduğunu da sorarız.

• 2

  Tavsiye yerine sorular

  Bir koç hazır bir çözüm sunmaz. Konuna yeni bakış açıları açan sorular sorar.

• 3

  Zaten işe yarayanlar

  Sadece soruna takılıp kalmak yerine istisnaları, güçlü yanları ve küçük ilerlemeleri ararız.

• 4

  Sen karar verirsin

  Hedefi sen belirlersin. Koç yolda sana eşlik eder ve kararı sana bırakır.

Tipik sorular

Koçlukta çok soru sorulur. Bu sorular şöyle olabilir:

• Hedef sorusu

  “Bir şeyin daha iyiye doğru değiştiğini neyden anlardın?”

• Ölçekleme sorusu

  “0'dan 10'a kadar bir ölçekte: Bugün neredesin ve bir adım ilerisi ne olurdu?”

• Bakış açısı sorusu

  “Seni iyi tanıyan biri bu durumda sana ne tavsiye ederdi?”

• Sonuç sorusu

  “Her şey olduğu gibi kalırsa ne olur?”

Bir görüşme böyle ilerler

1. 1

   Konuyu netleştirmek

   Konun ne ve sonunda ne farklı olmalı?

2. 2

   Bakışı genişletmek

   Başka hangi bakış açıları, ilgili kişiler ve olasılıklar var?

3. 3

   Seçenekleri değerlendirmek

   Sana ne uyuyor ve her seçeneğin sonuçları ne olurdu?

4. 4

   Bir sonraki adımı belirlemek

   Bir sonraki görüşmeye kadar ne yapacaksın?

Not: Sistemik koçluk psikoterapi değildir ve tıbbi ya da terapötik tedavinin yerini tutmaz. Hukuki, vergi veya sosyal danışmanlık da değildir. Ruhsal krizlerde uzmanlara başvur.

Sistemik koçluk nereden geliyor

Aile terapisinden çalışma dünyasına

Sistemik koçluğun kökleri aile terapisine dayanır. 1950'lerden itibaren birçok yerde uzmanlar yalnızca tek bir kişiyle konuşmayı bırakıp onun yakınlarını da sürece dahil etmeye başladı. Bu sırada şu görüldü: Tek başına bakıldığında anlaşılmaz görünen davranışlar, ortaya çıktıkları bağlam bilindiğinde çoğu zaman anlaşılır hâle gelir.

Bu gelişimin önemli merkezlerinden biri, 1959'da kurulan ve aralarında Gregory Bateson ile Paul Watzlawick'in de bulunduğu kişilerin çalıştığı Palo Alto'daki (Kaliforniya) Mental Research Institute'tu. “İletişim kurmamak mümkün değildir” şeklindeki ünlü söz Watzlawick'e aittir. Milano'da Mara Selvini Palazzoli'nin çevresindeki bir ekip, hipotezlerle çalışma ve döngüsel sorular gibi bugün hâlâ mesleğin temel araçları arasında yer alan çalışma biçimleri geliştirdi. Heidelberg'de Helm Stierlin 1974'ten itibaren Almanca konuşulan bölgede sistemik düşünceyi güçlü biçimde şekillendiren bir grup kurdu. Milwaukee'de Steve de Shazer ve Insoo Kim Berg 1978'de, çözüm odaklı yaklaşımın doğduğu bir merkez kurdu.

1970'li ve 1980'li yıllarda sistemik düşünce başka alanlara da yayıldı: danışmanlığa, süpervizyona, ekip gelişimine ve örgüt danışmanlığına. Sistemik koçluk bu gelişimin bir parçasıdır.

Arkasındaki kuram, kısaca

Üç düşünce, sistemik bir koçun neden ağırlıklı olarak tavsiye veren birinden farklı çalıştığını anlamaya yardımcı olur.

İnsanlar sistemler içinde yaşar. Sistem, birbirini karşılıklı olarak etkileyen insanlardan ve ilişkilerden oluşan bir ağdır: ekibin, ailen, içinde hareket ettiğin iş piyasası. Sosyolog Niklas Luhmann, toplumsal sistemlerin iletişimden oluştuğunu anlatmıştır. Bir parça değişirse bütün de onunla birlikte hareket eder.

Her insan kendi gerçeklik resmini kurar. Aralarında Heinz von Foerster ve Ernst von Glasersfeld'in de bulunduğu temsilcileriyle yapılandırmacılık, dünyayı olduğu gibi yansıtmadığımızı, onu yorumladığımızı varsayar. Bir durum resmi, yolunda ilerlemene yardım ediyorsa iyidir. Yani bir koçun sana teslim edebileceği tek bir doğru bakış yoktur.

Sistemler kendi kendini biçimlendirir. Biyologlar Humberto Maturana ve Francisco Varela buna otopoiesis adını verdi: Canlı sistemler kendilerini kendi içlerinden sürdürür ve yeniler. Dışarıdan teşvik edilebilir, ama belirlenemez. Buna şu da eklenir: Gözlemleyen, olup bitenin bir parçasıdır. Von Foerster bundan ikinci dereceden sibernetik olarak söz etti. Bir koç da kendi gözlüğünden bakar.

Çalışma biçimi buradan çıkar: Sistemik bir koç sana ne yapman gerektiğini söylemek yerine, her şeyden önce yeni bakış açıları açan sorular sorar. Çözüm sende ortaya çıkar, çünkü hayatını içeriden yalnızca sen bilirsin.

Tek cümleyle temel kavramlar

• Bağlam: Bir konu her zaman bağlamı içinde, yani rol, çevre ve yaşam durumuyla birlikte ele alınır.
• Suçlu aramak yerine karşılıklı etkileşim: Tek bir neden aramak yerine, insanların birbirini karşılıklı etkilediği örüntülere birlikte bakarsınız.
• Kaynaklar ve çözümler: Bakış, zaten işe yarayan şeylere ve sorunun daha küçük olduğu istisnalara yönelir.
• Tüm taraflara eşit yakınlık: Koç kimin haklı olduğuna karar vermez ve odada bulunmayan insanların bakış açılarına da merakla yaklaşır.
• Hipotezler: Görüşmeyi esnek tutan geçici varsayımlar. Sınanırlar ve yeniden bir kenara bırakılabilirler.
• Döngüsel sorular: Başkalarının bakış açısını soran sorular, örneğin: “Daha iyi olduğunu iş arkadaşın neyden anlardı?”
• Mucize sorusu: De Shazer ve Berg'in çevresindeki Milwaukee ekibinden gelir: “Bir gece bir mucize olduğunu ve konunun çözüldüğünü düşün. Ertesi sabah bunu ilk olarak neyden anlarsın?”
• Yeniden çerçeveleme (Reframing): Bir duruma yeni bir çerçeve ve böylece yeni bir anlam kazandırılır, olgular değişmeden.
• Görev netleştirme: Başta birlikte neyin konu olacağını, sonunda neyin farklı olması gerektiğini ve başka kimlerin beklentileri olduğunu netleştirirsiniz.
• Hayatının uzmanı sensin: Koç görüşmenin akışına dikkat eder. Kararlar sende kalır.

Sistemik koçluğu kim tanımlıyor

Almanya'da iki meslek birliği sistemik eğitimler için ölçütler belirler: Deutsche Gesellschaft für Systemische Therapie, Beratung und Familientherapie (DGSF) ve Systemische Gesellschaft (SG). DGSF şöyle yazar: “Sistemik koçluğun amacı karar ve eylem olanaklarının genişletilmesidir […].” Tutum “diyalojik, kaynak odaklı ve bağlama duyarlı” olmalıdır.

Kaynaklar: Systemische Gesellschaft: Der systemische Ansatz und seine Praxisfelder (Broschüre); DGSF: Systemische Beratungsformate in der Arbeitswelt; Mental Research Institute: About

AVGS koçluğu nedir?

AVGS, Aktivierungs- und Vermittlungsgutschein (Aktivasyon ve İşe Yerleştirme Kuponu) anlamına gelir. Bu, Agentur für Arbeit'in veya Jobcenter'ın, iş arayışında destek amaçlı bir tedbirin, örneğin bireysel koçluğun, senin için desteklenebileceğini gösteren bir belgedir. Kuponla onaylı bir sağlayıcı seçersin, masrafları kurum üstlenir. Yani AVGS koçluğu, bu kuponla ödenen koçluktur.

• 0 €senin için, onaylanmış kuponla
• Kapsamiş ve meslek danışmanın tarafından kuponda belirlenir, 45 dakikalık ders birimleri hâlinde
• Onlinekuponda yazıyorsa görüntülü ve Almanya genelinde

Kimler AVGS alır?

Not: Kupon alıp almayacağına iş ve meslek danışmanın takdir yetkisine göre karar verir. Koçluk için kupon almaya yönelik yasal bir hak yoktur.

Beş adımda koçluğa

1. 1

   Agentur veya Jobcenter'da görüşme

   İşsiz veya iş arayan olarak kaydını yaptır ve iş ve meslek danışmanına bireysel koçluk için AVGS konusunu kendin aç. Kendiliğinden gelmez.

2. 2

   Hedef, içerik ve süresi belirlenmiş kupon

   Danışman, kuponun ne için geçerli olduğunu belirler. İş piyasasıyla bağlantının açıkça görülmesi gerekir.

3. 3

   Koçu özgürce seçmek

   Onaylı bir sağlayıcıyı kendin seçersin. Danışmanın belirli bir sağlayıcıyı önermesine izin yoktur.

4. 4

   Kuponu başlamadan önce teslim etmek

   Asıl kupon başlangıçtan önce Agentur'da bulunmalıdır. Ancak onaydan sonra başlanır, geriye dönük hiçbir masraf karşılanmaz.

5. 5

   Koçluk başlıyor

   Masraflar doğrudan sağlayıcıya ödenir. Sen hiçbir şey ödemezsin.

Kuponda bunlar yazmalı

• Bireysel koçluk. tedbirin türü olarak
• Hedef ve içerik. ulaşmak istediğin şeye uygun
• Kapsam. 45 dakikalık ders birimleri hâlinde
• Online ve Almanya genelinde. yalnızca kendi bölgen yerine, aksi takdirde online bir koçla çalışmak zorlaşır
• Geçerlilik tarihi. koçluk bu tarihten önce başlamalıdır

Yanına alabileceğin bilgi notu (PDF)AVGS kontrolü: Senin için kupon söz konusu olabilir mi?Başvuru rehberiAVGS kuponu hakkında daha fazlası

Kaynaklar: § 45 SGB III: Maßnahmen zur Aktivierung und beruflichen Eingliederung (Gesetzestext); Bundesagentur für Arbeit: Fachliche Weisungen zu § 45 SGB III, Maßnahmen bei einem Träger (Stand 01.12.2025)

Hukuki çerçeve

Kuponu kim düzenler

İşsizsen veya işsiz kalma riskin varsa, Aktivierungs- und Vermittlungsgutschein'ı (AVGS) Agentur für Arbeit düzenler. Grundsicherungsgeld (temel geçim güvencesi parası; Haziran 2026'ya kadar adı Bürgergeld idi) alıyorsan Jobcenter yetkilidir. Aynı kurallar geçerlidir (§ 45 SGB III, Jobcenter'da § 16 SGB II üzerinden).

Agentur her olayı ayrı ayrı değerlendirerek karar verir

Koçluk kuponu için sabit bir hak yoktur. Yasa, Agentur'un kuponu düzenleyebileceğini (“kann”) söyler. Agentur, koçluğun iş bulma şansını belirgin biçimde artırıp artırmadığını inceler ve kişisel durumunu dikkate alır. Yasal bir hak yalnızca özel işe yerleştirme kuponu için vardır: İşsizlik parası (Arbeitslosengeld) alıyorsan ve altı haftalık işsizlikten sonra üç ay içinde hâlâ bir işe yerleştirilmemişsen (§ 45 Abs. 7 SGB III). Ancak talebinin usulüne uygun biçimde incelenmesini ve tartılmasını isteme hakkın vardır (§ 39 SGB I).

Jobcenter'da 1 Temmuz 2026'dan beri işe yerleştirmenin önceliği açıkça geçerlidir (§ 3a SGB II). Orada koçluk özellikle, kalıcı bir iş için doğrudan işe yerleştirmeden daha umut verici olduğunda söz konusu olur. Yasa bu istisnayı 30 yaşın altındakiler için özellikle belirtir.

Kuponda neler yazar

Danışmanın kuponda koçluğun hedefini, içeriğini ve süresini belirler. Kupon yalnızca belirli bir tarihe kadar geçerlidir ve koçluğun o tarihe kadar başlaması gerekir. Ayrıca bir bölgeyle sınırlandırılmış olabilir.

Sağlayıcıyı kendin seçersin

Kuponla sağlayıcıyı kendin seçersin. Agentur ve Jobcenter tarafsız kalmak zorunda oldukları için sana belirli bir sağlayıcı öneremez. Onaylı teklifleri Bundesagentur'un AVGS aramasında (arbeitsagentur.de/avgs) bulabilirsin.

Yalnızca onaylı sağlayıcılar ve tedbirler

Kuponu yalnızca onaylı bir sağlayıcıda ve yalnızca aynı şekilde onaylı bir tedbir için kullanabilirsin. Her ikisini de, kendisi Deutsche Akkreditierungsstelle (DAkkS) tarafından akredite edilmiş uzman bir kuruluş inceler (§§ 176 bis 179 SGB III, AZAV). Bir koç, onaylı bir sağlayıcı bünyesinde de çalışabilir. Koçluk başlamadan önce katılımının onaylandığını bildiren bir karar yazısı alırsın. Agentur belirli bir sağlayıcıyı reddederse kuponun geçerli kalır ve başka bir sağlayıcı seçebilirsin.

Masraflar

Onaylanmış AVGS ile Agentur veya Jobcenter koçluğun masraflarını doğrudan sağlayıcıya öder. Katılım nedeniyle oluşan gerekli masraflar, örneğin yol masrafları, başvurman hâlinde sana geri ödenebilir.

Agentur veya Jobcenter neleri öğrenir

Sağlayıcı, devamsızlık günlerini ve bunların nedenlerini her ay bildirmekle, ayrıca hiç başlamaman veya yarıda bırakman durumunda bunu derhâl bildirmekle yasal olarak yükümlüdür. Ayrıca katılımın hakkında bir rapor gönderir ve sen de performansının ve davranışının sağlayıcı tarafından değerlendirilmesine izin vermek zorundasın (§ 318 SGB III, § 61 SGB II). Danışmanın bu raporu daha sonra seninle konuşur. Agentur ve Jobcenter verilerini sosyal veri olarak korumak zorundadır (§ 35 SGB I).

Koçluk terapi değildir

Koçluk psikoterapi değildir. Hastalıkları teşhis etmek, iyileştirmek veya hafifletmek isteyen ve hekim olmayan herkes devletten izin almak zorundadır (§ 1 Heilpraktikergesetz). “Psikoterapist” meslek unvanı bir meslek ruhsatına (Approbation) bağlıdır (§ 1 Psychotherapeutengesetz). AVGS üzerinden de terapötik içerikler desteklenemez. Sağlıkla ilgili sorular ön plandaysa Agentur seni yetkili kuruma, örneğin sağlık sigortasına yönlendirir.

Bir şey yolunda gitmezse

Agentur veya Jobcenter başvurunu reddederse, kararın sana bildirilmesinden itibaren bir ay içinde itiraz (Widerspruch) edebilirsin (§ 84 SGG). Ret sana yalnızca sözlü olarak bildirildiyse yazılı teyit isteyebilirsin (§ 33 SGB X). Onaylanmış bir koçluğu önemli bir neden olmadan yarıda bırakırsan bunun sonuçları olabilir: İşsizlik parasında bir bloke süresi (Sperrzeit), Grundsicherungsgeld'de bir kesinti (§ 159 SGB III, § 31 SGB II). Hastalanırsan derhâl sağlayıcıya ve Agentur'a haber ver.

Not: Bu genel bakış hukuki danışmanlığın yerini tutmaz. Senin durumun için bağlayıcı olan, Agentur'unun veya Jobcenter'ının karar yazısıdır.

Kaynaklar: § 45 SGB III: Maßnahmen zur Aktivierung und beruflichen Eingliederung (Gesetzestext); § 16 SGB II: Leistungen zur Eingliederung (Gesetzestext); Bundesagentur für Arbeit: Fachliche Weisungen zu § 45 SGB III, Maßnahmen bei einem Träger (Stand 01.12.2025); Bundesagentur für Arbeit: Fachliche Weisungen zu § 16 Abs. 1 SGB II i. V. m. § 45 SGB III, Maßnahmen bei einem Träger (Stand 02.06.2026); § 3a SGB II: Vorrang der Vermittlung (Gesetzestext); § 39 SGB I: Ermessensleistungen (Gesetzestext); §§ 176 bis 179 SGB III: Zulassung von Trägern und Maßnahmen (Gesetzestext); Akkreditierungs- und Zulassungsverordnung Arbeitsförderung (AZAV); § 318 SGB III: Auskunftspflicht bei Maßnahmen der Arbeitsförderung (Gesetzestext); § 61 SGB II: Auskunftspflichten bei Leistungen zur Eingliederung (Gesetzestext); § 35 SGB I: Sozialgeheimnis (Gesetzestext); § 1 Heilpraktikergesetz (Gesetzestext); § 1 Psychotherapeutengesetz (Gesetzestext); § 84 Sozialgerichtsgesetz: Widerspruchsfrist (Gesetzestext); § 33 SGB X: Bestimmtheit und Form des Verwaltungsaktes (Gesetzestext); § 159 SGB III: Sperrzeit (Gesetzestext); § 31 SGB II: Pflichtverletzungen (Gesetzestext)

AVGS koçluğu ve kendi ödediğin koçluk

Görüşmedeki çalışma biçimi her iki durumda da aynıdır. Farklar ödemede ve çerçevededir: